Hipermetrop Nedir?

Hipermetrop, gözün kırma sisteminin zayıf olması sonucu ışığın retina üzerinde değil, retinanın arkasında odaklanması ile ortaya çıkan bir görme kusurudur. Bu durum, özellikle yakını görmeyi zorlaştırır, ancak ileri seviyelerde hem yakın hem de uzak görüş bulanıklaşabilir.

Sağlıklı bir gözde görüntü retina üzerine tam olarak düşer ve görüntü net bir şekilde algılanır. Hipermetropta ise göz ya normalden daha kısa olur ya da kornea yeterince kavisli değildir. Bu nedenle ışık doğru noktaya odaklanamaz.

Kısaca:

**Yakını görme zor,
Uzağı görme daha iyi** olsa da her iki mesafe de etkilenebilir.

Hipermetrop Kimlerde Görülür?

Hipermetrop hem çocuklarda hem yetişkinlerde görülebilen bir rahatsızlıktır. Aslında birçok bebek doğal olarak hipermetroptur, ancak göz yapısının zamanla gelişmesi sonucu bu durum genellikle kendiliğinden düzelir.

Yetişkinlerde hipermetropi çoğunlukla genetik eğilimle ilişkilidir. Ayrıca yaş ilerledikçe göz merceğinin odaklama gücü zayıfladığı için hipermetrop etkileri artabilir.

Hipermetropun Belirtileri Nelerdir?

Hipermetrop belirtileri kişiden kişiye değişebilir; bazen çok hafif seyredebilir ve kişi uzun süre bu durumu fark etmeyebilir. Ancak yaygın olarak görülen hipermetrop belirtileri şunlardır:

1. Yakın Nesneleri Bulanık Görme

Okuma, telefon kullanma, bilgisayarda çalışma gibi yakın mesafeli aktiviteler zorlaşır.

2. Göz Yorgunluğu ve Ağrı

Uzun süre yakın mesafeye odaklanıldığında gözlerde ağrı veya batma hissi oluşabilir.

3. Baş Ağrısı

Özellikle kaşların çevresinde ve alın bölgesinde oluşan baş ağrıları hipermetropun yaygın bir göstergesidir.

4. Çabuk Yorulma

Yakın işlerde hızlı yorulma, dikkatin çabuk dağılması ve okurken zorlanma görülebilir.

5. Göz Sulanması ve Kızarıklık

Fazla odaklanma çabası gözleri yorarak sulanma ve kızarıklığa neden olabilir.

6. Çocuklarda Şaşılık

Özellikle yüksek hipermetrop derecelerinde çocuklarda içe doğru kayma (ezotropya) gelişebilir.

Hipermetrop Neden Olur?

Hipermetropun oluşmasındaki temel neden, ışığın retinanın arkasına düşmesidir. Bunun ortaya çıkmasına yol açan başlıca faktörler şunlardır:

1. Gözün Normalden Kısa Olması

Göz küresinin anatomik olarak kısa olması hipermetropluğun en yaygın nedenidir.

2. Kornea Eğriliğinin Az Olması

Daha düz bir kornea, ışığın kırma gücünü azaltır ve odaklama geriye kayar.

3. Göz Merceği Problemleri

Göz merceğinin doğal esnekliğini kaybetmesi hipermetropiyi artırabilir.

4. Genetik Faktörler

Ailede hipermetrop olan bireylerin bulunması, risk oranını yükseltir.

5. Yaşa Bağlı Görme Kusurları

Yaş ilerledikçe göz merceği sertleşir; bu durum presbiyopi ile karıştırılsa da hipermetropiyi de etkileyebilir.

Hipermetrop Çeşitleri

Hipermetropi üç ana grupta incelenir:

1. Basit Hipermetropi

Kırma kusurunun hafif olduğu ve günlük yaşamı çok etkilemeyen hipermetrop türüdür.

2. İleri Derece Hipermetropi

Yüksek derecelerdeki hipermetrop, hem yakın hem uzak görüşü belirgin biçimde etkiler.

3. Gizli (Latent) Hipermetropi

Gözün kendi uyum mekanizması sayesinde bir süre telafi edilebilen hipermetrop türüdür. Ancak ilerleyen dönemde belirtiler belirginleşir.

Hipermetrop Nasıl Teşhis Edilir?

Hipermetrop tanısı, göz doktorunun yapacağı detaylı bir kırma kusuru testi ile konur. Muayene sırasında:

Otorefraktometre ölçümü
Göz dibi muayenesi
Görme keskinliği testi
Gerekirse damlalı muayene (siklopegik refraksiyon)

yapılır. Özellikle çocuklarda damlalı muayene, göz kaslarının odaklama yeteneğini geçici olarak devre dışı bırakarak gerçek değerin ortaya çıkmasını sağlar.

Hipermetrop Tedavisi Nasıl Yapılır?

Hipermetrop tedavisi kişinin yaşına, görme derecesine ve genel göz sağlık durumuna göre planlanır. Günümüzde çeşitli tedavi yöntemleri mevcuttur.

1. Gözlük Kullanımı

Hipermetrop tedavisinde en yaygın yöntem artı (+) camlı gözlüklerdir. Bu gözlükler ışığı doğru noktaya yönlendirerek retinaya odaklanmasını sağlar.

Avantajları:

Ekonomiktir
Güvenlidir
Çocuklarda şaşılığı önlemeye yardımcı olur

2. Kontakt Lensler

Gözlük kullanmak istemeyenler için kontakt lensler iyi bir alternatiftir. Yumuşak lensler veya gerektiğinde özel tasarım lensler kullanılabilir.

Ancak kontakt lensler düzenli bakım gerektirir ve hijyen önemlidir.

3. Lazer Göz Ameliyatı (LASIK, LASEK, PRK)

Kalıcı bir çözüm isteyen yetişkinler için lazer tedavisi uygulanabilir. Bu yöntemlerde kornea yeniden şekillendirilerek kırma kusuru düzeltilir.

Kimler için uygundur?

Göz numarası stabil olanlar
Yeterli kornea kalınlığına sahip kişiler
18 yaş üzeri bireyler

Lazer ameliyatı sonrasında birçok kişi gözlüksüz net bir görüşe kavuşmaktadır.

4. Göz İçi Lens (IOL) Tedavisi

İleri derece hipermetropu olan veya kornea yapısı lazer ameliyatına uygun olmayan kişilerde göz içi lens uygulamaları (fakik IOL) tercih edilebilir.

Bu yöntem, doğal göz merceğine ek olarak yeni bir yapay lens yerleştirilmesi ile uygulanır.

Hipermetrop ile Presbiyopi Arasındaki Fark Nedir?

Birçok kişi hipermetrop ile presbiyopiyi karıştırır.

Hipermetrop: Doğuştan veya genç yaşta ortaya çıkan kırma kusurudur.
Presbiyopi: 40 yaş sonrası göz merceğinin esnekliğini kaybetmesiyle oluşur.

Her iki durumda da yakın görmede zorluk yaşanabilir, ancak nedenleri ve tedavi yöntemleri farklıdır.

Hipermetropi Önlemek Mümkün mü?

Tam anlamıyla önlemek mümkün olmasa da bazı alışkanlıklar hipermetropinin ilerlemesini yavaşlatabilir:

Düzenli göz muayenesi yaptırmak
Gözleri fazla yormamak
Yakın çalışma sırasında 20-20-20 kuralını uygulamak
Yeterli ışıkta çalışmak
Ekran süresini sınırlamak
Çocuklarda düzenli kontrol

Özellikle çocuklarda erken teşhis, ileride oluşabilecek odak sorunlarının önüne geçer.